فضایی که مخاطب عام به آن چشم دوخته و برای ورود به آن سن خاصی در نظر گرفته نشده ) شاید به ظاهر شرط سنی در ساخت اکانت صفحات مجازی جزو قوانین آن باشد، اما در واقع کودک یا نوجوان در هر سنی میتواند با ورود اطلاعات ساختگی در فرم ثبت نام دارای یه اکانت یا ایمیل شخصی شود یا حتی با ورود به اکانت دیگر اعضای خانواده او هم در این دنیای هزار و یک رنگ مجازی سهمی داشته باشد( پس اینترنت دنیایی است با حذف هر نوع محدودیت سنی، زمانی و مکانی، پس چه فضایی مناسبتر برای حوزهی تبلیغات جز همین فضای مجازی موجود! محیطی که مخاطبِ خود را به خوبی جذب کرده و با جذابیتهای سمعی و بصری زیاد، جایگاه ویژهای برای خود پیدا کرده است!
از همهی اینها مهمتر اینکه در این فضای به ظاهر مجازی که خب طبیعتاً از هر دنیای حقیقیئی در این روزگار چشمنوازتر و واقعیتر شده است، صفحاتی شکل گرفته که با ایجاد پستهای رنگی و چَشم پر کن و پرداختن به روزمرگیهای عامهپسند که باب طبع دنبالکنندگان است )خصوصا در ایران( که خب از گذشتههای دور هم این خصوصیت پیگیری زندگیهای شخصی مورد پسند بوده است، هزاران و گاهی میلیونها نفر را همراه صفحه های خود کردند و همین همراهی نشاندهنده ی میزان اعتماد مردم، به صاحبان آن صفحات شده است! اعتمادی که در نگاه اول غیرمنطقی به نظر میرسد اما با رصد مستمر آن صفحات حتی من پژوهشگر در این حوزه را هم، به نقطه ی امن می رساند!
صاحبان این صفحات، خوب یاد گرفتهاند مخاطبان خود را مجذوب، پیگیر و همراه نگه دارند؛ پس قطعاً صفحاتشان پر بازدید و البته پر تعامل خواهد بود و فضای مناسبی برای اجرای تبلیغات کالاهای مختلف میباشد!
من مخاطب، که به طور مثال دو سه سالی میشود که همراه صفحهی فلانی هستم و به چشم دیدهام که مرا شریک تمام لحظه های مهم زندگیاش کرده است، حالا به او اعتماد راسخ دارم و وقتی میگوید از این صفحه دیدن کنید و مشتری پر و پا قرص کالاهایش شوید قطعاً به آن صفحه و به آن کالای مورد نظر لااقل سری خواهم زد!


به گفتهی بسیاری از کارشناسان، امروزه اینترنت بهعنوان رسانهای قدرتمند در اختیار صنعت تبلیغات قرار گرفته است. دقیقاً به همان دلایلی که در ابتدا گفتم، یعنی همان ویژگیها و مزیتهای فراوانی که اینترنت در مقایسه با رسانههای سنتی دارد. که خب همانطور که گفته شد از همه مهمتر میتوان به دردسترس بودن آن اشاره کرد.
نمیشود صد در صد گفت خوشبختانه یا متأسفانه، اما تبلیغات اینترنتی شاهد رشد زیادی در طی سالیان اخیر بوده است. تبلیغات فرآیندیست برای ارائه اطلاعات مناسب در مورد کالاها و خدمات به مشتریان و ترغیب و متقاعد کردن مؤثر مصرفکنندگان به آن. حال اینکه همانطور که گفته شد پس بهترین گزینه در حال حاضر همین فضای مجازی است. البته که در گذشته همزمان با ورود اینترنت به ایران و باب نبودن فضای مجازیای به نام اینستاگرام، بازهم سایتهای تبلیغاتی متعددی وجود داشتند که به جهت ارائهی کالاهای خود ساخته شده بودند، اما فضای سایت و خرید اینترنتی در آن زمان رونق چندانی نداشت. شاید چون اتصال به اینترنت مثل این روزها به سهولت و به سرعت امکان پذیر نبود.
اما مهمترین نکته در شکل تبلیغات اینستاگرامی که خب قطعا در فضای وب سایتی وجود نداشت حضور شخص، که خب میتواند یا خود تولیدکننده و یا بلاگر مصرف کننده باشد در تبلیغات، توضیح و تفسیر کلامی او در زمینهی استفاده از همان محصول و ابراز رضایت اوست! که خب قطعاً بسیار مثمر ثمر و تأثیرگذار خواهد بود و به همین خاطر میزان بازخورد بیشتری را نیز در پی خواهد داشت. نفوذ کلام صاحبان صفحات اینستاگرامی بر ذهن و نگاه همراهانشان قطعاً به رونق کسب و کار مورد تبلیغ کمک چشمگیری میکند.
از دیگر نکات تبلیغات در فضای مجازی میتوان به میزان پرداختی کمتر اشاره کرد، اینکه من کارآفرین یا صاحب کسب و کار، میتوانم باپرداختیِ صددرصد کم هزینهتر از رسانههای ملی، با چندین صفحهی اینستاگرامی وارد قرارداد شده و قطعا کسب و کار من بیشتر دیده میشود و بازخورد بیشتری دریافت میکنم.

البته که باید به این نکتهی مهم و قابل تأمل هم اشاره کرد که این موضوع صرفاً بیشتر در باب مشاغل کوچک و کسب و کارهای خصوصی و شخصی حکم میکند وگرنه که در غیر این موارد، بودند شرکتهای بزرگ و برندهای مطرحی که برای تبلیغ محصولاتشان هزینه های هنگفتی پرداخت کردهاند تا آن محصول در صفحات بلاگرها و سلبریتیهای به اصطلاح محبوب و مشهور و از فیلتر رد شدهی خودشان مورد تبلیغ قرار بگیرد که خب این از نگاه من و شاید بسیاری از دیگران میتواند یکی از نقاط تاریک تبلیغات در فضای مجازی باشد، چرا که صرف اینکه صاحب صفحهای توانسته با نمایش خود، فرزند و خانوادهاش یا با نشان دادن خانه و زندگی و روزمرگیهای پیش پا افتاده به جایگاهی برسد که نمیشود حکم قطعی داد جایگاه درستی است، پس برای دریافت چنین هزینههای میلیونیای معمولاً شایسته نخواهند بود.
اما علاوهبر استفاده از صفحات مختلف برای تبلیغات، اینستاگرام نیز خود امکانی را برای مخاطبان فراهم کرده تا از طریق صفحهی کاری و یا شخصی خود با پرداخت هزینهای به شرکت فیسبوک پستهایی با حمایت خود شرکت آپلود کند که خب این هم از نکات قابل توجه و البته مثبت فضای مجازی است )البته که به علت محدودیتها و تحریمهای سیاسی عملا این امکان برای کاربران ایرانی وجود ندارد.

 

اما اصلیترین و مهمترین نکتهی منفی موجود در خرید، از طریق فضای مجازی عدم دسترسی به فروشنده خواهد بود، یعنی چه ؟…

اول اینکه برای خرید در دنیای مجازی باید ریسک پذیری بالایی داشته باشید چرا که ممکن است در مواجه با چیزی که به دستتان میرسد بسیار لطمه بخورید. بیکیفیت بودن آن محصول، سفارش چیزی دیگری دادن و چیز دیگری تحویل گرفتن یا مثلا از محصول سفارش داده شده تصاویری در فضای اینترنت دیده باشید که با خود آن کاملا مغایرت داشته باشد و امثالهم، حال آنکه با هر کدام از این مشکلات مواجه شوید امکان مرجوعی و یا تعویض برای شما وجود ندارد. پس نوع و سبک و شکل تبلیغ محصولات در دنیای مجازی در این زمینه بسیار مؤثر است، همان داستان اعتماد داشتن به فرد تبلیغ کننده و امن بودن آن فرد، مهمترین و اصلیترین نکته در تبلیغات مجازی است. از دیگر نقاط منفی یا به اصلاح من نقاط کور فضای مجازی میتوان به بیسوادی و ناآگاهی برخی از تبلیغکنندگان در مورد محصول مورد تبلیغشان اشاره کرد. نکتهای که علیرغم میلم باید بگویم ناشی از طمعکاری و پول دوستی برخی از دوستان است. افرادی که برای به دست
آوردن پول، حاضرند شرافت، انسانیت و وجدان فردی و حتی وجههی کاری خود را زیر سؤال ببرند و با دادن اطلاعات غلط به مخاطبانشان در مواردی که خودشان هم هیچ سواد و مطالعه و یا حتی پژوهشی در مورد آن ندارند )حتی اگر شده به اشتباه ( ارائه بدهند. نکتهی مایوس کنندهای که متأسفانه فضای مجازی زمینهی بروز آن را برای بسیاری از افراد فراهم کرده است.

منبع: فصلنامه دانش و تبلیغات